kilogram etalon

Cilindrični komad metala koji definiše osnovnu jedinicu mase se “ugojio” nekoliko desetina miligrama usled spoljne kontaminacije.

Etaloni se razvijaju i unapređuju u skladu sa razvojem definicije jedinice koju reprodukuju. Tako, na primer, prvi etalon dužine bio je definisan, u starom Egiptu 3.000 godina pre nove ere. Veruje se da je postojala jedinica dužine - egipatski kraljevski kubit, registrovan u zapisima, kao prva jedinica i prvi poznati, zvanično usvojen, etalon dužine. Dužina kubita je bila jednaka dužini podlaktice plus širina dlana tada vladajućeg faraona. Kraljevski kubit (etalon) izrađen je od crnog granita "da izdrži sva vremena". Kubit u obliku štapa, napravljen od drveta ili običnog kamena, bio je oruđe (merilo) kojim su se koristile hiljade radnika pri zidanju hramova, grobova I ostalih kraljevskih spomenika. Postojala je odluka vladajućeg faraona da se svaki taj štap mora periodično porediti sa kraljevskim kubitom svakog punog meseca. Ako se to ne uradi, sledila je stravična kazna:

 

svako ko zaboravi ili zanemari svoju dužnost da svakog punog meseca etalonira etalon dužine, biće kažnjen smrtnom kaznom“.

 

To jasno svedoči o značaju koji su Egipćani pridavali merenju i etalonoma. Periodičnim poređenjem štapa kubita sa etalon kubitom, Egipćani su postigli visoku tačnost u gradnji piramida. Tako su stranice piramide u Gizi, dugačke oko 230 m, izrađene, prema današnjem saznanju, sa tačnošću od 0,05 % ove dužine, što približno iznosi 0,1 m. Kubit je imao 28 digita, dok je 4 digita činilo jedan  dlan. Digit je crtama deljen na manje delove, a najmanji deo digita bio je 1/16. Takav sistem mera je na neki način preteča heksadecimalnog mernog sistema. Pretpostavlja se da su egipatski merni sistem usvojili Grci, za vreme Aleksandra Makedonskog (322 g.pre n.e), a grčki olimpijski kubit je bio nešto veći od egipatskog kubita.

 

duck

Mnoge rane civilizacije poznavale su nekemerne jedinice i merne sprave. Kako je čoveku oduvek bilo najvažnije da odredi svoj položaj u prostoru i vremenu, tako se među prvim merenim veličinama nalaze dužina, vreme, zapremina i masa. Tražeći pećinu za stanovanje, pokušavajući da nađe onu u kojoj bi uspravno stajao, čovek je istovremeno koristio sopstveno telo kao jedinicu mere, etalon i merilo. Evidentno je da su se, istorijski posmatrano, najpre koristili delovi ljudskog tela za definisanje jedinice dužine. To nam potvrđuje i primer egipatskog kraljevskog kubita. U XII veku, je škotski kralj David I doneo pravilo o inču (srednja mera palaca velikog, srednjeg i malog čoveka), a engleski kralj Henri I donosi pravilo po kome se jard, rastojanje od vrha njegovog nosa do kraja njegovog palca, proglašava jedinicom dužine. 

petar

 

strip

 

etalon